کد خبر: 22684
زمان انتشار: جمعه 13 مرداد 1396 ساعت 11:27
آسمان، کویر، رصد، ستاره، منجم، نجوم
گلشن: شب‌های طبس وقتی پرده‌ی جادویی خود را بر سر مردمان می‌گستراند، با سوسوی ستارگانش می‌تواند روشن‌گر چراغ معیشت کویرنشینان باشد و حتی چراغ اقتصاد استان را هم پرنورتر کند؛ اما برخی مسائل، زیبایی آسمان طبس را تهدید به نابودی می‌کند، به‌طوری که کارشناسان اعلام کرده‌اند با روند فعلی، این آسمان بیش از 15 سال برای منجمان دوام نمی‌آورد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی گلشن، به نقل از روزنامه خراسان، شب‌های کویر در طبس حکایت دیگری دارد؛ وقتی پرده جادویی و افسونگرش را بر سر مردمان می‌گستراند و تو را به میهمانی ستاره‌ها دعوت می‌کند؛ شب‌هایی که سوسوی ستارگانش نه‌تنها می‌تواند روشن‌گر چراغ اقتصاد و معیشت کویرنشینان باشد بلکه حتی در صورت فراهم شدن زمینه‌ها و زیرساخت‌های لازم برای گردشگران و منجمان می‌تواند چراغ اقتصاد شهرستان و استان را هم روشن‌تر و پرنورتر کند.

اما دست‌اندازی بشر به طبیعت، استفاده از لامپ‌های غیراستاندارد، گسترش آلودگی نوری و از دست رفتن درجه تاریکی آسمان‌های بکر شهرستان طبس مسائلی است که زیبایی آسمان را تهدید می‌کند.

مدیر پروژه آلودگی نوری اصفهان و مدرس نجوم که تحقیقاتی در این زمینه در شهرستان طبس انجام داده، این شهرستان را یکی از بهترین و تاریک‌ترین مناطق از نظر نجومی عنوان می‌کند و می‌گوید: کویر عشق‌آباد و نایبندان طبس، کویر سه‌قلعه، نهبندان و... آسمان‌های بسیار خوبی برای رصد ستارگان دارند اما در این میان آسمان طبس بهتر از دیگر مناطق است.

سهراب علیدوستی توضیح می‌دهد: گرچه نهبندان و به‌ویژه جنوب روستای دهسلم هم آسمانی مانند نایبندان طبس دارد اما به دلیل گرمای بیش از 50 درجه و تابستان‌های بسیار گرم و راه صعب‌العبور، منجمان به سختی می‌توانند به این منطقه رفت و آمد کنند؛ آسمان کویر سه‌قلعه هم برای رصد ستارگان خوب است اما بهترین منطقه نیست چرا که به دلیل آلودگی نوری، درجه تاریکی آن افت پیدا کرده؛ جنوب درح سربیشه و جنوب شهرستان خوسف هم دارای آسمان بسیار خوب و در حد نایبندان طبس برای رصد ستارگان است اما این نقاط هم مشکل رفت و آمد و راه عبور و مرور دارد.

وی مطالعات اولیه برای شناسایی آسمان نایبندان را مربوط به سال 85 عنوان می‌کند و می‌گوید: سال 89 سفر به کویر بهاباد و بعد نایبندان آغاز و سال 90 مطالعات آن کامل شد؛ سال 91 چاپ مقاله و اطلاع‌رسانی به‌منظور معرفی منطقه بود طوری که در حال حاضر به یک منطقه شناخته شده بین منجمان تبدیل شده و گروه‌های مختلف بازدیدهای زیادی از این منطقه داشته‌اند.

وی می‌افزاید: منطقه نایبندان به جز آسمان تاریک و خوب، در زمینه‌های دیگر هم قابلیت جذب گردشگر دارد و می‌تواند در کنار آسمان تاریک از نظر گردشگری به‌عنوان نقطه موفق در کشور مطرح شود؛ او به حیات وحش غنی و منحصر به فرد، پدیده زمین‌شناسی، کویرنوردی، توپوگرافی خاص منطقه و بافت تاریخی روستای نایبندان اشاره می‌کند و می‌افزاید: همه این‌ها در کنار هم می‌تواند آن را به یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های گردشگری ایران تبدیل کند.

این کارشناس به حضور عکاسان بین‌المللی نجوم و افزایش بازدید منجمان از منطقه هم اشاره و اضافه می‌کند: حیات وحش منطقه معروف است و در سایت‌های مختلف معرفی شده و برای آسمان تاریک هم این کار در حال انجام است و در حال حاضر بررسی‌های مختلفی در این زمینه انجام می‌شود و تصمیم بر این است که در آینده به منطقه نجوم کشوری تبدیل شود تا بقیه منجمان کشور هم از این منطقه بازدید کنند.

علیدوستی از انجام مراحل اولیه برای ثبت منطقه نایبندان در انجمن تاریک‌ترین آسمان جهان خبر می‌دهد و می‌گوید: این طرح اسفندماه گذشته در سمینار «سمپوزیوم آشنایی با آلودگی نوری و راهکارهای مبارزه با آن» در دانشگاه یزد عنوان شد که در این زمینه بررسی‌های اولیه انجام و مقرر شد کمیته‌ای تشکیل شود و تعدادی از منجمان شهرهای دیگر و یک نماینده از هر رصدخانه یا گروه نجومی انتخاب شود و در این کمیته فعالیت کند و این طرح در مرحله تشکیل کمیته است.

به عقیده وی موضوع آسمان تاریک بین منجمان هنوز آن‌طور که باید و شاید معرفی نشده و مستلزم این است که برخی دستگاه‌ها مانند رسانه‌ها، صدا وسیما، روزنامه‌ها و... اطلاع‌رسانی کنند زیرا اطلاع‌رسانی‌ها در این زمینه تاکنون ضعیف بوده است.

وی ادامه می‌دهد: منجمان زیادی آسمان نایبندان را می‌شناسند اما آن‌طور که باید برایشان جا نیفتاده که آسمان تاریک به چه شکل است تا برای آن هزینه کنند و به‌عنوان مثال از تهران یا شهرهای دیگر به این منطقه سفر کنند، هر چند این موضوع به تدریج در حال اتفاق افتادن است و به وسیله شبکه‌های اجتماعی، مقاله و... معرفی می‌شود.

علیدوستی به مشکل بزرگی اشاره می‌کند و این که آسمان نایبندان به شدت رو به نابودی است چرا که نور شهرهای طبس، بهاباد و دیهوک در این منطقه بسیار تأثیرگذار شده و با ادامه این روند، شاید تا 10 یا 15 سال آینده آسمان آن دوام بیاورد.

وی به فعالیت‌های انجام شده در این زمینه اشاره می‌کند و می‌افزاید: برای استفاده از نورهای استاندارد بین مردم طبس اطلاع‌رسانی شده و روستاهایی مانند اصفهک از لامپ‌های استاندارد استفاده می‌کنند؛ در طبس نیز عده‌ای به این کار علاقه‌مند و پیگیر هستند اما هنوز باید در این زمینه کار شود و راه زیادی است تا بتوان از این آسمان حفاظت کرد.

وی به وجود امکانات اولیه مانند آنتن‌دهی موبایل، پمپ بنزین، جاده آسفالته، اقامتگاه سنتی و... در این منطقه اشاره می‌کند اما به نظرش بهتر است تعداد اقامت‌سراهای با قیمت پایین‌تر افزایش یابد.

انتهای خبر/

نظر شما درباره‌ی این مطلب